Foto: uit openbare bronnen
Naast voeding en lichaamsbeweging zijn er nog andere dingen die de gezondheid van het hart beïnvloeden
Als het over de gezondheid van je hart gaat, denk je waarschijnlijk het eerst aan de invloed van voeding of lichaamsbeweging. Natuurlijk zijn al deze dingen belangrijk voor het hart- en vaatstelsel. Maar volgens cardiologen is er nog een gewoonte die je hart op subtiele wijze veroudert, en dat is te weinig slapen, schrijft EatingWell.
Volgens de auteur van het artikel, geregistreerd diëtist en internist Andrea Mathis, is slaap niet alleen rust, het is een actief herstellend proces dat de bloeddruk, ontstekingen, bloedsuikerspiegel en zelfs de hartslag reguleert. Ze legt uit dat volgens het National Heart, Lung, and Blood Institute chronisch slaaptekort of slaap van slechte kwaliteit verschillende veranderingen kan veroorzaken die het cardiovasculaire systeem belasten.
Experts legden uit hoe chronisch slaaptekort het hart beïnvloedt.
1. Verhoogt de bloeddruk
“Alle dieren slapen. Dit geeft aan dat slaap een natuurlijk en belangrijk onderdeel van het leven is. Het is daarom misschien niet verrassend dat chronisch slaaptekort, dat wil zeggen een gebrek aan voldoende slaap of onvoldoende slaapkwaliteit, wijdverspreide effecten kan hebben op ons lichaam,” zegt cardioloog Elizabeth Clodas, MD.
Het onderzoek uit 2025, gepubliceerd in het tijdschrift Autonomic Neuroscience, zegt dat een van de meest voorkomende gevolgen van te weinig slaap een verhoogde sympathische tonus is, die verantwoordelijk is voor de “hit-or-run” toestand. Dit is wanneer je niet genoeg slaap krijgt en je lichaam in een staat van verhoogde alertheid blijft.
“Slaaptekort beïnvloedt het cardiovasculaire systeem door een verhoogde sympathische toon en toegenomen ontstekingen. Een hoge sympathische toon leidt tot hoge bloeddruk en hartritmestoornissen,” legt Clodas uit.
Na verloop van tijd, zegt ze, zorgt deze verhoogde bloeddruk ervoor dat het hart harder moet werken om bloed te pompen, verdikt de hartspier en beschadigt de slagaders, waardoor de cardiovasculaire veroudering versnelt.
2. Verhoogt ontstekingen en plaquevorming
In een onderzoek uit 2023, gepubliceerd in de Portland Press, ontdekten wetenschappers dat ontstekingen een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van atherosclerose, wat de opbouw van plaque in slagaders is.
“Onvoldoende slaap wordt in verband gebracht met verhoogde niveaus van ontstekingsmarkers zoals C-reactief proteïne (CRP) en interleukine-6. Chronische ontstekingen beschadigen het endotheel en de bloedvaten. Chronische ontsteking beschadigt het endotheel, de bekleding van de bloedvaten, waardoor de vorming van plaque wordt versneld en het cardiovasculaire risico toeneemt,” legt voedingsdeskundige Danielle Smiley uit.
3. Bevordert insulineresistentie
Chronisch slaaptekort heeft ook een negatieve invloed op hoe het lichaam glucosespiegels reguleert. “Zelfs kortdurende slaapbeperking kan de insulinegevoeligheid verminderen,” zegt Smiley. Onderzoek toont aan dat dit kan leiden tot hoge glucosespiegels en een verhoogd risico op het ontwikkelen van type 2 diabetes. Na verloop van tijd beschadigt dit de bloedvaten en bevordert het de ophoping van vetweefsel in de slagaders, waardoor het risico op atherosclerose en hart- en vaatziekten toeneemt.
Volgens Clodas zorgt slaaptekort ervoor dat we minder aandacht hebben voor onze algehele gezondheid.
“We bewegen misschien minder omdat we al moe zijn. We eten misschien slecht omdat we cognitief niet zo goed op gezonde keuzes letten of omdat we gewoon voedsel willen waardoor we ons beter voelen. Beide effecten kunnen leiden tot een slechtere bloedsuikercontrole,” legt ze uit.
Hoeveel slaap je nodig hebt
Hoewel de ideale hoeveelheid slaap voor iedereen anders is, adviseren deskundigen om te streven naar zeven tot negen uur slaap per nacht. Als je het moeilijk vindt om een consistent slaapschema aan te houden, praat dan met je arts.
Manieren om de slaapkwaliteit te verbeteren
Het artikel noemt strategieën die kunnen helpen om de slaap te verbeteren en daardoor het cardiovasculaire systeem te beschermen.
- Kom elke dag in beweging. Fysiek activiteit helpt het circadiane ritme te reguleren, stresshormonen te verminderen en de slaapkwaliteit te verbeteren.
- Stop met alcohol voor het slapengaan. Alcoholkan je ontspannen zodat je gemakkelijker in slaap valt, maar alcoholmetabolieten zijn stimulerend, wat uiteindelijk de slaap verstoort, zegt Clodas. Drink in plaats daarvan ’s avonds water of kruidenthee, zoals kamillethee.
- Vermijd het gebruik van schermen vlak voor het slapengaan. Blauwlicht van telefoons, tablets en tv-schermen onderdrukt melatonine, het hormoon dat je lichaam signaleert dat het tijd is om te slapen.
- Kies voedingsmiddelen die de slaap bevorderen. Sommigevoedingsstoffen kunnen bijdragen aan een betere rust. Clodas adviseert om de voorkeur te geven aan voedingsmiddelen die slaap stimuleren: melatonine, magnesium, kalium. Je moet ook zware maaltijden met veel suiker laat op de avond vermijden, omdat ze de slaap en de glucoseregulatie kunnen verstoren.
Opmerkingen:
